Birçok tarihi ve önemli eseri bünyesinde barındıran Şanlıurfa’da, geçmişten günümüze ulaşan yapılardan biri de Gümrük Hanı.
Eyyübiye ilçesinde, Haşimiye Meydanı’nın güneyinde bulunan tarihi han, kentin ticaret ve kültür hayatında yüzyıllardır önemli bir yere sahip.
OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE UZANIYOR
Gümrük Hanı, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Urfa Sancakbeyi Behram Paşa tarafından yaptırıldı. Yapının inşa tarihi konusunda kaynaklarda 1562, 1563 ve 1566-1567 şeklinde farklı bilgiler yer alırken, hanın doğu girişindeki kitabede Hicri 974, yani miladi 1566-1567 tarihi bulunuyor.
Tarihi kaynaklarda Behram Paşa Kervansarayı olarak da geçen Gümrük Hanı, geçmişte ticaret yolları üzerindeki önemli konaklama ve ticaret merkezlerinden biri olarak kullanıldı. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde ise “Yetmiş Hanı” adıyla anıldığı belirtiliyor. Yapı, iki renkli taşlarından dolayı “Alaca Han” olarak da biliniyor.
MİMARİSİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
İki katlı olarak inşa edilen Gümrük Hanı, geleneksel Urfa taş işçiliğinin önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Hanın kare planlı avlusunun çevresinde dükkânlar ve odalar bulunurken, üst katta revaklı bölümler yer alıyor.
Hanın en dikkat çekici özelliklerinden biri ise avlusundan Halil-ür Rahman Suyu’nun geçmesi. Bu özelliğiyle tarihi yapı, taş mimarisiyle suyun ve avlunun oluşturduğu kendine özgü atmosferi bir arada yaşatıyor.
YÜZLERCE YILDIR HAYATIN İÇİNDE
Gümrük Hanı bugün de yalnızca geçmişi hatırlatan bir yapı olarak kalmıyor. Avlusunda kahve ve çay içilen, geleneksel lezzetlerin tadıldığı ve el emeği ürünlerin bulunduğu mekanlarla günlük yaşamın içerisinde varlığını sürdürüyor.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi kaynaklarında da hanın günümüzde asırlardır canlılığını koruyan bir kervansaray olarak kullanıldığı belirtiliyor.
VALİ ŞILDAK PAYLAŞTI
Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kentin önemli tarihi miraslarından biri olan Gümrük Hanı’na dikkat çekti.
Vali Şıldak paylaşımında, Gümrük Hanı’nın Osmanlı döneminin önemli ticaret yapılarından biri olduğunu belirtti. Hanın Haşimiye Meydanı’nın güneyinde, Balıklıgöl’e yaklaşık 300 metre mesafede bulunduğunu ifade eden Şıldak, yapının 23 sivri kemerli revakı, ortasındaki havuzu ve avlusundan geçen Halil-ür Rahman Suyu ile kendine özgü bir mimari dokuya sahip olduğunu kaydetti.
Yüzyıllara meydan okuyarak bugün de yaşamın içerisinde yer alan Gümrük Hanı, Şanlıurfa’nın geçmişiyle bugününü buluşturan tarihi mekanlardan biri olmayı sürdürüyor.
0 Yorum